Istorik ki make liy front la
Se pa sèlman sou teren an kote kouchè a fè gwo bouke, li kòmanse depi premye grenn bal la te fèk tonbe sou teren. Kote de ekip al kontre, chak fwa yo fouye rasin yo anvan sezon, yo deja ap mete panno pou demare batay la. Pafwa, istwa ansyen an pa menm bezwen revize pou fè konprann ki jan rivalite a fòme: 1998, de ekip ki te pataje menm antrènè, toudenkou vin divize lè youn sove yon talan ki te konn jwe pou lòt la. Sa se tou ki kreye grav enèji ki pa gen soufrans, ki tache tout match nan memwa fanatik yo.
Ekonomik ak politik: Lajan se souvan souf
Gade, souvan se kontra sponsor ki bay plis pase jis logo sou mayo. Lajan ki soti nan yon patnè ki vle mache ak ekip A pote tout chaj pou ekip B, e sa kreye yon kòlè ki depase limit teren an. Lè gouvènman an bay yon bonis pou vil ki gen youn nan ekip yo, lòt vil la santi menas e souvan reponn ak estrateji ki pa jis sou teknik, men sou politik. Sa se yon faktè ki pi solid pase fòs jwè yo, paske li alontèm: li rale fanmi, ankouraje souvan vyolans oral, epi alize medya pou pran pozisyon.
Fanatik ak kilti popilè
Men, li pa toujou lajan. Lè ou vire sou kilti popilè, wap wè kanpe logo, chant, menm sou rad yo. Yon ekip ki gen “kè” sou tribin yo, ki rive fè moun kwè li se yon pati nan idantite yo, kreye yon rivalite ki pa ka retire. Se tankou de gwoup ki gen koulè diferan, tou de ap panse ke yo reprezante pi gwo verite a. Se pou sa ou okipe sou rezo sosyal, ou wè memes ki fè pèp la souri, men ki toudenkou bay yon siy ki li pa pral janm mouri.
Manadjè ak taktik: Jwè ki pa dakò
And here is why: anpil fwa, rivalite a soti dirèkteman nan manadjè ki mete taktik ki konplo. Lè de antrènè gen filozofi kontrè, sa mete sou pye yon batay ki pi plis pase 90 minit. Kèk antrènè chwazi mete jwè kle yo sou ban, pou ba lòt ekip plis tan pou montre valè yo, epi sa mennen yon santiman ki vire an jalouzi. Jwè ki santi yo neglije souvan ap fè deklarasyon ki vire tout medya sou tèt yo, epi sa alò pi plis ajoute nan tòn rivalite a.
Psychology: Fòk ou konprann sa ki dèyè mantal la
Pa tounen sou sa ki te pase, men li enpòtan pou w sonje ke rivalite se pa sèlman sou balon. Se sou “mind games”. Yon ekip ka fè kòm si li pa panse sou soufrans lòt la, li jis itilize psikoloji pou mete presyon sou ki pi fèb yo. Se tankou lè w ap jwe kat, ou montre kat 8, men ou pa janm revele kat as lan. Sa se taktik ki vire tout tounwa sou tèt li, li mete antrènè a sou pye, li pote tansyon ki vin soufri fanatik yo.
Kidonk, si ou vle evite kreyasyon rivalite ki anmèdan, premye pa se kreye yon plan kominikasyon ki pèmèt tout pati jwenn egalite, epi pa kite lajan oswa politik twò sou zepòl la. Pa bliye: sou teren an, se konpetisyon ki dwe fèt sou merit, pa sou emosyon ki souvan ap trennen tout ekip yo pi lwen.